Diğer Batılı ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de astımlı
çocuk sayısında artış görülmektedir. Her dört küçük çocuktan birinde ve her yedi
gençten birinde astım görüldüğüne göre astımlı çocuklara bakmakta olan anne
babaların sayısında da artış olacaktır.
Çocuğa Astım Tanısı Konduğunda
Çocuğuna astım tanısı konulan anne babanın üzüntü duyması ve çocuğun
hiçbir zaman normal bir yaşantısı olamayacağından kuşkulanması, ayrıca çocuğun
astım krizi tuttuğunda bununla nasıl başa çıkacağından endişe duyması normaldir.
Astımı Bilmek
Astımla başa çıkmanın ve astımı denetleyebilmenin yollarından biri
astım hakkında mümkün olduğu kadar bilgi edinmektir.
Çocukta Astım Olduğu Nereden Bilinir ?
Astımlı hastaların nefes yolları çok hassastır. Hastalar nezle ve
grip, havada meydana gelen degişiklikler. egzersiz yapmak, sigara dumanı, toz
bitleri veya hayvan tüyleri gibi astımı “kışkırtıcı” (tetikleyen) etkenlerle
temas ettikleri zaman nefes yolları daralır ve nefes almaları güçleşir. Astımın
en çok görülen belirtisi göğüste hışıltı olmakla birlikte, diğer belirtiler
arasında, özellikle geceleri veya egzersiz yaptıktan sonra öksürük tutması,
göğüste daralma veya nefes almakta güçlük çekmek de sayılabilir. Çocuğunuz
geceleri sürekli olarak veya nezle olduğu için öksürüyorsa aile hekiminizi
görmeniz gereklidir.
Astım tedavisinde sürekli olarak gelişme kaydedilmektedir. Denetim altına
alındığı sürece kişinin normal bir yaşam sürmemesi için bir neden yoktur.
Çocuklukta Görülen Astımın Denetlenmesi
Astım ilaçla ve astım krizine neden olan kışkırtıcılardan uzak
durarak kolayca denetim altına alınabilir. İlaç tedavisinde, her gün alınan ve
nefes yollarındaki hassasiyeti giderici ve önleyici ilaçlar yanında çocuğun
astım krizi sırasında kullanabileceği nefesi açan ilaçlar da vardır. Astım
hakkında bilgi alacağınız sağlık görevlisine evde astım konusunda neler
yapabileceğinizi sorun. Bu sorular astımı denetleyici ilaçların hangi ilaçlar
olduğu, kötüye giden astım krizinin belirtileri ve kriz anında neler
yapılabileceği gibi üzerinde aydınlanmanızı gerektiren sorular olabilir.
Çocuğunuzda egzersiz yaptıktan sonra astım belirtileri görülüyorsa aile
hekiminize danışarak hastalığı nasıl denetleyebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Aile Hekiminize soru sormaktan çekinmeyin. Soracaklarınız çoksa randevunuza
giderken bir soru listesi yapıp gidin ve bu tür bir randevu alırken işinizin
uzun sürebileceğini belirtin.
Astıma Dost Okul
Okulların çoğu astımlı çocnkların gereksinimlerini karşılayabilecek
niteliktedir. Ama bunu araştırmadan var olduğuna karar vermeyin. Okul
ilgililerine yönelteceğiniz sorular şunlar olmalıdır: Çocuğun krizi tuttuğunda
onunla ilgilenecek görevliler astım konusunda bir eğitim görmüşler midir ?
Okulda astımlı çocukların kimler olduğu ve aldıkları ilaçlar hakkında düzenli
olarak tutulan bir kayıt var mıdır ? Okulda acil hallerde kullanılabilecek ve
astım için gerekli ilk yardım ilaçları var mıdır ? Okula çocuğunuzun hastalığı
hakkında aynntılı bilgi vermeyi unutmayın.
Sigara İçmeyin
Sigara dumanının astımı körüklediğini unutmayın. Sigara içen anne
babalar bebeklerin ve çocukların yanında sigara içmemelidirler. Sigara dumanı
çocuklarda astım krizini kışkırttığı gibi çocuğun ileride astıma tutulmasına da
neden olur.
Astım, anne baba veya yakın akrabalarda astım, egzema (deride
kuruluk ve kaşıntı) veya kurdeşen (deride böcek ısırması gibi kabarcıklar) gibi
alerji şikayetleri olan ailelerin çocuklarında daha çok görülmektedir. Astım
riski toz bitleri tüylü hayvanlar (özellikle kediler) veya küf sorunu gibi
alerji yapan maddelerin bulunduğu evlerde büyüyen çocuklarda da daha fazladır.
Doğduktan sonraki ilk iki yıl içinde alerji yapan maddelere karşı çok hassas
olan bebekler, mümkün olduğu kadar bu maddelere karşı korunmalıdır.
Evdeki Toz Bitleri , Kedi ve Küflerin Zararları
Bu maddeler çimen ve gıdalarda bulunan koruyucu maddeler gibi, alerji
yapan maddelerdir ve kişide aksırık, burun akması ve gözlerin sulanması gibi
tepkilere neden olurlar. Astım hastaları bu maddelere karşı nefes darlığı ve
nefes alırken göğsün hışıldaması biçiminde tepki gösterirler.
Evdeki Toz Bitleri
Evlerimizde milyonlarca toz biti olduğu halde çok küçük olduklarından
göze görünmezler Toz bitleri, yatak örtüleri ve halılar gibi sıcak ve rutubetli
yerleri severler.
Bebekleri Evdeki Toz Bitlerinden ve Alerji Yapan Diğer
Maddelerden Korumanın Yolları
Yeni bebeğe yeni yatak şiltesi gerekir. Eski şiltelerde ve
yastıklarda binlerce toz biti bulunabilir. Yatak örtülerinin yıkanabilir
olanlarını satın alınız ve yatak altına serilen battaniyeleri, yastıkları ve
yatak fırfırlarını, hiç değilse iki ayda bir yıkayınız. Bebeğin beşiğinde,
pusetinde ve arabada içinde oturduğu emniyet kapsülünde koyun postu ve yumuşak
oyuncaklar bulundurmayınız. Bunların da içinde binlerce toz biti saklanmış
olabilir. Bebeğin yumuşak oyuncaklarını, en az iki ayda bir çamaşır makinesinin
hafif kumaşlara özgü devresinde veya elinizde yıkayınız.
Ev kuru olmalı ve iyice havalandırılmalıdır. Mümkünse mutfakta, banyoda ve
çamaşırlıkta havalandırma vantilatörü kullanınız. Elektrik süpürgesini
kullanırken ve işiniz bittikten sonra pencereleri 20 dakika kadar açık tutunuz
Temiz hava elektrik süpürgesinden çıkan görünmeyen tozları alıp götürür.
Elektrik süpürgelerinin üç filtreli olanları ve atılabilir türden torbalıları,
toz sorununu engeller. Elektrikçi dükkanlarından hangi elektrik süpürgelerinde
bu filtre tertibatının bulunduğunu öğrenebilirsiniz. Evde astımlı bir hasta
varsa eve evcil hayvan almamak en iyisidir. Halen evinizde evcil bir hayvan
varsa evin dışında tutulması yerinde olur.
Sigaranın Zararları
Sigara içen annelerin bebeklerinde göğüs enfeksiyonları ve astım
riski yüksektir. Yetişkinler çocukların yanında ve çocukların bulunduğu evlerde
sigara içmemelidirler. Astım, sigara dumanına maruz kalan çocuklar için daha
büyük bir sorundur.
Gıdaların Önemi
Bebekleri anne sütüyle beslemek akciğer enfeksiyonlarını önler,
alerji ve astım olasılığını erteler. Bebekleri memeden kestiğiniz zaman, onlara
tuzu az gıdalar ve bol bol meyve ve sebze yecliriniz. Tuzu azaltmak için bebeğin
yemeğine tuz koymayınız, işlenmiş et ve patates kızartması gibi tuzlu gıdalar
vermeyiniz.
İntussusepsiyon, barsağın, genellikle ince barsağın bir kısmının, barsağın başka bir kısmının içine girdiği bir durumdur. 3 aylık il~ 6 yaşındaki çocuklardaki barsak tıkanmasının en yaygın nedeni budur.
Belirtiler
- Ani, şiddetli karın ağrısı;
- Kuvvetsizlik ve uyuşukluk;
- Sık sık safra çıkararak kusma;
- Kuşüzümü jelatinine benzer kanlı dışkı;
- Yüzeysel nefes alma;
- Şok.
Nedeni bilinmemektedir, ama bazı vakalarda, intussussepsiyon ile bazı virüs enfeksiyonları arasında bir bağlantı vardır.
Tipik olarak, intussusepsiyon daha önce iyi olan bir çocukta aniden patlak verir. Çocuk birden bire sık aralıklarla ortaya çıkan şiddetli bir karın ağrısı duyar. Başlangıçta çocuk ağrılar arasında normal olarak oynamaya devam edebilir, ama bir süre sonra kuvvetsizleşir ve uyuşuklaşır.
Teşhis
Çocuğunuzda bu belirtiler varsa, doktoru aramakta gecikmeyin. Belirtiler ve fiziksel bulgular, teşhiste bulunmak için yeterli olabilir. Ancak genellikle karın röntgeni ya da baryum röntgeni gibi başka testlere de gerek duyulabilir.
Tedavi edilmeden bırakılırsa, çok tehlikeli olabilir. Ancak, tedavi ilk belirtilerin ortaya çıkmasından sonra 24 saat içinde başlarsa çocukların çoğu iyileşmektedir.
Tedavi
Teşhis için kullanılan baryumlu lavman, birbirinin içine girmiş barsağı normal yerine itmek için yeterli olabilir. Ancak bu tedavi”den sonra tekrarlama oranı yüzde 10 kadar yüksektir. Birçok durumda, ameliyat gereklidir; ameliyattan sonra genellikle tekrarlama olmaz.
Son Yorumlar