Yavaş metabolizmalı kişiler daha kolay kilo alır. Metabolizmayı hızlandırmak için düzenli olarak egzersiz yapmak ve kas dokusunu artırmak şart.
Metabolizma, vücudun temel fonksiyonlarını devam ettirebilmek için bir günde ihtiyacı olan minimum enerji miktarıdır. Dinlenme anında vücudun kalori harcama hızına bakılarak ölçülür ve kişiden kişiye değişiklik gösterir. Yemek yeme, uyuma, temizlenme ve benzeri faaliyetler sırasında vücudumuz devamlı kalori yakar.
Metabolizma vücut bileşimleri tarafından etkilenmektedir. Bu bileşimler, vücuttaki kas ve yağ dokularının birbirine oranıdır. Kaslar, vücutta yağlardan daha fazla kalori kullanır. Kaslı bir vücuda sahip kişilerin, daha az vücut yağına sahip oldukları için, daha hızlı metabolizmaları vardır. Örneğin aynı boy ve kiloda olan iki kişiyi ele alalım. Bunlardan düzenli olarak aerobik yapan, vücut geliştirme sporuyla ilgilenen, fitness ve benzeri aletli programları uygulayan kişinin vücut yağ oranı daha düşüktür. Diğeri ise hiçbir sportif aktivite yapmadığı için, vücut yağ oranı diğer kişiye oranla daha düşüktür, dolayısıyla metabolizma hızı da yavaştır. Başka bir deyişle, birinci kişinin vücut fonksiyonlarını devam ettirebilmesi için, ikinci kişiden daha fazla kalori harcaması gerekmektedir.
Metabolizma hızının kilo alıp vermede önemli etkisi var. Bazal metabolizma hızınız ne kadar düşükse, kilolu olma ihtimaliniz de o kadar yüksektir. Eğer hızlıysa şanslısınızdır, vücudunuz enerji sağlamak için daha hızlı kalori yakıyor demektir. Eğer yavaşsa çok fazla kalori almamalısınız, ihtiyacınızdan fazlası yağ olarak depolanacaktır. Kiloluysanız ilk işiniz metabolizmanızı hızlandırmak olmalı. Bunu yapmak için de kas dokusunu artırmanız gerekli. Kas dokunuz ne kadar fazlaysa metabolizmanız da o kadar hızlanır, ince kalma şansınız artar. 40 yaşından sonra kas dokusu azalmaya başlar. Bu nedenle düzenli egzersizle metabolizmayı hızlandırmak ve vücut fonksiyonlarının daha mükemmel olmasını sağlamak sağlıklı yaşam için bir koşuldur.
Yavaş bir metabolizmaya sahip olduğunuzda üşüme, kuru bir cilt, yavaş nabız, düşük tansiyon ve peklik gibi birçok rahatsızlığı da kabullenmiş olmaktasınız.
Metabolizma hızınızın artması için protein ağırlıklı bir diyet etkili olacaktır. Özellikle süt ürünlerinde bulunan konjuge linoleik asit vücutta kas dokusunu artırdığı için metabolizmayı da yüzde 10 oranında hızlandırıcı özelliğe sahiptir. Acı soslu bir yemek yedikten sonra yaklaşık iki-üç saat içinde de metabolizma hızının yüzde 50 oranında artması mümkündür. Bu etki acının kalp basıncını artırmasından kaynaklanır. Kafein içeren içecekler de adrenalin seviyesini ve beraberinde kalp basıncını artırarak metabolizmayı hızlandırır. Yeşil çay ise kalp basıncını artırmadan metabolizmayı hızlandırır.
Eğer iyot eksikliğine bağlı tiroitle ilgili bir probleminiz varsa tiroksin hormonu senteziniz de düşük olacaktır. Bu da metabolizmanızın düşmesine neden olur; bu durumda iyot seviyenizi artıracak deniz mahsulleri ve süt diyetinizde yer almalıdır
Sultanların form tutmak için kullandıkları kulplu gülle ‘girya’ sporuna ilham verdi.
Osmanlı İmparatorluğu’nda savaşa hazırlık dönemlerinde, şenliklerde sıkça kullanılan kulplu gülleyi andıran girya”, şimdi fitness tutkunlarının yeni oyuncağı. Spor hocası Murat Şinikçi, “Bu aletle aynı adı taşıyan ‘girya’ sporu, hız, kuvvet, esneklik, denge sağlıyor” diyor. Üstelik 7′den 70′e herkes girya yapabiliyor.
Padişahların sporu ‘girya’
Yüzyıllar önce Osmanlı padişahlarının form tutmak için kullandıkları kulplu gülleyi andıran girya, şimdilerde popüler sporlar arasındaki yerini almaya hazırlanıyor.
Topkapı Sarayı’na yolunuz düştüyse, Osmanlı padişahlarının kullandığı demir zırhları, dev gibi kılıçları da görmüş ve içinizden “Bunu üç dört kişi zor kaldırır” diye geçirmişsinizdir. Bırakın yerinden kaldırmayı, savaş meydanlarında ellerindeki kılıçları nasıl oradan oraya salladıklarını hayal bile etmek zor değil mi? Ancak onlar savaşlardan arta kalan zamanlarda yan gelip yatmıyorlarmış elbette. İşte onların kondisyon sağlamak için en çok kullandıkları spor aletlerinin başında gelen girya, yıllar sonra Türkiye’deki spor salonlarına girdi. Bu eski ata sporumuzu geri getiren ise 24 yıldır savaş sanatları ile profesyonel olarak ilgilenen, yurtiçi ve yurtdışında çeşitli eğitimlerde bulunan Murat Şinikçi olmuş. Yaklaşık bir yıldır Enka Spor Kulübü’nde girya dersleri veren Şinikçi bu ilkel tasarımın, modern zamanların gelişmiş spor aletlerini geride bırakarak kuvvet, dayanıklılık, hız, esneklik, denge, koordinasyon, kardiovasküler (kalp dolaşım sistemi) ve akciğer solunum sistemi, tendon, ligaman ve eklem sağlığı için en kullanışlı araç haline geldiğini söylüyor.
10 dakikası bile yetiyor
Yüzyıllar öncesinin ilk spor aletlerinden biri olan giryayı Tüm Orta Asya’da görmenin mümkün olduğunu söyleyen Murat Şinikçi, daha çok Rusya’da tanındığını ekliyor: “Osmanlı Devleti zamanında da savaşa hazırlık dönemlerinde, özellikle kılıç ve gürz kullanma çabalarında ve şenliklerde sıkça kullanılmış bir alet. 4. Murat bu konuda çok mimli bir adamdır. Onun hakkında çok ciddi hikayeler var. Kendisinin 200- 250 kiloluk gürzlerinden sözedilir. Antrenmanlarda 40 defa sol eliyle, 40 defa sağ eliyle çevirdiği anlatılır. Yeniçeriler de bunları kullanırmış. O dönemde bu tarz araçlar çok az. Ancak yapılan çalışmalar bu zamanın bütün bu spor çılgınlığının ötesinde çok daha etkiliymiş. Zaten girya ile yapılacak çalışmanın 10 dakikası fitnessdaki 1.5 saate bedel. Bu bilimsel çalışmalarla da kanıtlanmıştır. Çünkü başka hiçbir alet tek başına girya’nın yaptığı sonuçlara veremez. Üç ders pratikten sonra istediğiniz her yerde tek başınıza çalışabilirsiniz. Ağırlıkları 4-40 kilogram arasında değişir.” Şinikçi giryayı 7′den 70′e, kadın-erkek herkesin rahatlıkla yapabileceğini ve fazla kilolardan kurtulmak için de ideal olduğunu söylüyor: “Yıkıcı diyetlere ve aerobiğe gerek duymadan girya ile kilolardan kurtulmak mümkün. Girya sahip olduğu gücü geliştirmek isteyenlerin yanı sıra, savaş sanatları ile ilgilenenler, özel kuvvet mensupları, profesyonel sporcular için de idealdir.”
Uzmanlar, herkese günde 30 dakika egzersiz yapmayı salık veriyor. Egzersizin, özellikle kalp ve akciğer sağlığı üzerinde olumlu etkisi olduğuna dikkat çeken uzmanlar, egzersizin aslında vücudun tüm organlarını olumlu etkilediğini belirtiyorlar.
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalı?
Çok değişik görüşler sunulan bu konuda, alışkanlıklar ve organizmanın biyolojik ritmi belirleyici etkenlerdir.
Sabah erken kalkma alışkanlığı olanlar, sıvı ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra rahatlıkla sabahları egzersizlerini yapabilirler.
Egzersizin akşam yatmadan en az üç saat önce bitirilmesi uygundur.
Egzersizden en fazla verim 15. 00 – 17. 00 saatleri arasında alınır. Ama vücut ritme göre değişiklik gösterebilir.
Egzersiz, hafif bir yemeği takiben 1 – 2 saat sonra yapılmalıdır.
Açık havada egzersiz yapılıyorsa aşırı soğuk ve sıcak havalarda yapılmamalıdır.
Her seans, 5 dakika basit ısınma hareketleri ile başlamalı, egzersiz sonunda 5 dakika süren gevşeme hareketleri ile seans bitirilmelidir.
Gebelik döneminde egzersiz yapılmalı mı?
Gebelik döneminde anne adayı doktor izni olmadan egzersiz yapmamalıdır. Yüzme, yürüyüş türü egzersizler hem sizin formda kalmanızı sağlayacak, hem de gebelik döneminizin daha rahat geçmesi açısından önemli olacaktır. Yürüyüş sırasında ortopedik tabanlı ayakkabı ve pamuklu eşofmanları tercih edin.
Son Yorumlar