* Pişirmeye karşı dayanıklıdırlar
* Karaciğerde depolanabilirler
* Fazla alındıklarında toksit etkileri vardır
Bu sebeple yetersizlikleri çabuk farkedilir Suda eridikleri için fazla almsalar bile idrar yoluyla atılırlar Dolayısıyla vücutta birikmezler ve zehirlenmeye sebep olmazlar
Başlıca vitaminlerimiz ve özellikleri şunlardır:
A vitamini
Gözlerimizi koruyan temel vitamindir Özellikle gece görüşümüzü sağlamamızda büyük rol oynar Bunun dışında, büyümemizde,kemiklerimizin gelişmesinde ve mine tabakasının oluşumunda ve güçlenmesinde büyük etkisi vardır
Saçların, tırnakların, derinin ve mukoza tabakasının sağlıklı ve enfeksiyonlara karşı dirençli olmasını sağlar
A vitamini retinol ve karoten halinde bulunur Retinol; sütte, tereyağında, yumurtada, peynirde, balık ve balık yağında mevcuttur Havuç gibi taze sebzeler, kavun, kayısı gibi sarı meyveler, yeşil sebzeler ve karaciğer A vitaminine dönüşen karoten bakımından oldukça zengin besin maddelerimizdendir
D vitamini
Güneş ışınları tarafından deriye yöneltilen ve temas ettiği anda sentetikleşen D vitamini organizmamızın kalsiyumu özümsemesine yardımcı olur
Yetersizliği kalsiyum eksikliğine ve dolayısıyla kemik gelişiminin zayıflayarak kemik ve kaslarımızın zayıf düşmesine sebep olur
Güneş ışınları, ultraviyole, balık yağı, yumurta, tereyağı, dana ve koyun karaciğeri ve beyaz etli balıklar başlıca D vitamini kaynaklarımızdır
E vitamini
İyi yağların organizma tarafından değerlendirilmesini sağlar A vitaminin, enzimlerin ve hormonların baskılanmasını önler
E vitamini genellikle, sıvı ve bitkisel yağlarda, tohumlu tahıllarda, badem, fındık, cevizde, yeşil sebzelerde ve az da olsa karaciğer, yumurta şansı, süt ürünleri, taze et ve balıkta bulunur
İlaveten anti oksidan etkisi de vardır Doğurganlık (üreme) vitaminidir; kasların güç kaynağıdır C vitamini, selenyum ve bazı enzimlerle birlikte organizmamızın yaşlanmasına karşı koyar
K vitamini
Bu vitamin kan pıhtılaşmasına bağlı bozukluklara engel olur Eksikliği halinde kanamaya karşı yatkınlık ortaya çıkabilir
Şalgam, karnabahar, marul, lahana, ıspanak, dereotu, tere, yeşil sebzeler, fasulye, yeşil çay ve karaciğer K vitamini bakımından zengin gıda maddeleridir
B vitaminleri
B vitaminleri, yağ ve proteinlerin özümlenmesinde büyük rol oynar Eksikliğinin ilk belirtisi konuşma yavaşlaması, ses çatallaşmasıdır En çok bulunduğu besin maddeleri; karaciğer, buğday kepeği ve pirinçtir
Farklı fonksiyonları olan on beş kadar B vitamini türü vardır Başlıcaları şunlardır:
B1 vitamini
Sinir sistemimizin vitaminidir Eksikliği halinde “beriberi” hastalığı görülebilir Şekerin metabolize edilmesinde çok önemlidir Çünkü şeker, sinir hücrelerimizin tek kaynağıdır B1 vitamini yeterli alınmadığı takdirde,iştahsızlık, güçsüzlük, ödemler, periferik sinir sistemi hastalıkları ortaya çıkabilir Sakatat, et, balık ve kuru yemişler başlıca B1 vitamini kaynaklanmadandır
B2 ve B3 vitaminleri
Enerji vitaminleridir Hücresel yenilenmeye yardımcı olduğu için özellikle gelişme çağında çok gerekli olan vitaminlerdir B1 vitamini, krampları, PP vitamininin sebep olduğu damar genişlemesini, kan dolaşımı bozukluklarını ve periferik dolaşım sorunlarını tedavi eder Karaciğer, süt, peynir, yoğurt, yumurta, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, buğday kepeği, balık, taze meyveler ve yağlı tohumlar B2 ve B3 vitamini bakımından zengin besin maddeleridir
B6 vitamini
B vitaminleri, yağ ve proteinlerin özümlenmesinde büyük rol oynar Eksikliğinin ilk belirtisi konuşma yavaşlaması, ses çatallaşmasîdır En çok bulunduğu besin maddeleri; karaciğer, buğday kepeği ve pirinçtir
Proteinlerin özümlenmesinde büyük rol oynar Bu vitamin fetu-sun (ana rahmindeki bebek) oluşum ve gelişimi için çok gereklidir Bulunmayışı çocuklarda çırpınmalı kasılma krizlerine sebep olur Yetersizliği halinde, deri hastalıkları veya sinirsel bozukluklar meydana gelebilir Sığır ve koyun eti, piliç ve balık eti, çiğ yumurta, süt ve süt ürünleri, çiğ sebze ve meyveler, kavrulmuş fıstık, buğday ve makarna başlıca B6 vitamini kaynaklarımızdır
B vitaminleri, yağ ve proteinlerin özümlenmesinde büyük rol oynar Eksikliğinin ilk belirtisi konuşma yavaşlaması, ses çatallaşmasîdır En çok bulunduğu besin maddeleri; karaciğer, buğday kepeği ve pirinçtir
B9 vitamini
Kansızlığın tedavisi için gerekli bir vitamindir Özellikle gebelik döneminde çok faydalıdır Yeterli alınamadığı takdirde, güçsüzlük, depresyon, enfeksiyonlara karşı dirençsizlik ve kansızlık ortaya çıkar Yapraklı bitkiler, yumurta, karaciğer ve kuru sebzeler B9 vitamini alabileceğimiz besin öğeleridir
B12 vitamini
Alyuvar ve akyuvarların oluşumunda önemli rolü vardır Eksikliği halinde, kansızlık, sinirlilik, sıkıntı ve baş ağrısı, bacaklarda duyu azalması, uyuşma ve ağrılar görülebilir Karaciğer, böbrek, balık eti, süt ve süt ürünleri ve yumurta B12 vitamini bakımından zengin gıda maddeleridir
C vitamini
C vitamini kaslarda esneklik ve gücü artırır Özellikle nezle ve grip gibi enfeksiyonlara karşı vücudumuzu dirençli kılar
Yetersizliği halinde, yorgunluk, iştahsızlık, kas ağrıları, nefes alıp verme zorluğu ve çarpıntı meydana gelebilir
Portakal, mandalina, limon ve greyfurt gibi turunçgiller, taze sebze ve meyveler, tahıllar, baklagiller ve domates C vitamini bakımından çok zengin besin maddelerimizdir
PB vitamini
Cilt, sinir ve sindirim sistemi sağlığımızın korunmasına yardımcı bir vitamindir Eksikliğinde “pellegra” hastalığı, vücutta ve özellikle ellerde iyileşmeyen yaralar gözlenebilir
Karaciğer, böbrek, kalp ve beyin, sığır ve kuzu eti, kuru baklagiller, ceviz, fındık ve fıstık gibi yağlı tohumlar, balık, süt ve süt ürünleri, patates, yeşil sebze ve yapraklar, taze meyve ve turunçgiller başlıca PB vitamini kaynaklarımızda
Eki 05
Son Yorumlar