Diyetisyen Diyet Yemekleri Diyet Listesi Diyet Programları Tarifleri

Çocuklarda CRP Yüksekliği Nedenleri – CRP Yüksekliğine Sebep Olan Hastalıklar
CRP(C-reaktif protein) nedir?

Genellikle iltihabi reaksiyonlar sonucu kanda yükselmeye başlayan , karaciğer tarafından üretilen ve akut faz reaktanları olarak adlandırılan proteinlerden birisidir

Akut faz reaktanları bu enflamatuar süreçte artış veya azalış gösterebilir Bunlardan özellikle artış gösterenlerden CRP en sık akut faz reaktanı olarak kullanılır

CRP referans aralığı – CRP normal değer aralığı
CRP:3mg/l veya 6 mg/l altında olması normal değerde olmasını gösterir Veya mg/dl olarak belirtirsek 03 mg/dl veya 06 mg/dl altında olması normal değerlendirilir Bazı laboratuarlar 3 mg/l (03 mg/dl) altını, bazı labaratuvarlar 6 mg/l (06 mg/dl) altını normal değer(referans değer) olarak kabul eder

Labaratuvarlar referans aralığı olarak 0-3 mg/l(0-03 mg/dl) veya 0-6 mg/l(0-06 mg/dl) olarak belirtirler Bu farklı kit kullanılmasından kaynaklanır Labaratuvar hatası ile ilgisi yoktur Yani farklı birim kullanmanın kitle (kullanılan malzeme)ilgisi yoktur Aynı birimdeki referans değerinin biraz farklı olması farklı laboratuarların kitleri ile ilgilidirAynı laboratuarda 3 mg/l altı referans değeri 03 mg/dl referans değeri ile aynıdır Farklı laboratuar için 6 mg/l altı referans değeri 06 mg/dl referans değeri ile aynıdır

Akut faz reaktanları nelerdir?

Genellikle enfeksiyonlar olmak üzere,doku hasarı,immünolojik tepkimler, enflamatuar süreçler organizmada kısa süre içerisinde ortaya çıkan-saatler ya da günler içerisinde sistemik yanıta yol açar Bu yanıta genel olarak akut faz yanıtı adı verilirBu dönemde plazma düzeyinde artışı ya da azalışı saptanan ve karaciğerde saptanan proteinlere de akut faz proteinleri ya da akut faz reaktanları adı verilir Doku makrofajlarından salınan sitokinlerin etkisi ile karaciğerde sentezlenirler

Pozitif akut faz reaktanları(artış gösteren akut faz proteinleri)

1-C-reaktif protein(CRP), 2- Fibrinojen, 3- Haptaglobulin, 4- Seruloplazmin,5- Alfa 1 antitripsin, 6- Ferritin

· Negatif akut faz reaktanları (azalış gösteren akut faz proteinleri)

1-Albumin, 2- Prealbumin, 3-Transferrrin, 4-Retinol Bağlayıcı Protein

Çocuklarda CRP yüksekliği Nedenlerine bakış

1- Enfeksiyonlar;Özellikle akut bakteriyel enfeksiyonlarda yükselir

Bakteriyel olan;

a) üst solunum yolu enfeksiyonları(otit,sinüzit,tonsillit,farenjit),

b) alt solunum yolu enfeksiyonları(zatüre,bakteriye bağlı bronşitler,tüberküloz),

c) idrar yolu enfeksiyonları(özellikle pyelonefrit)

d)sepsis( kanda mikrop olması ve hayati organları tehdit eder klinik durumun olması),bakteriyemi(kanda mikrop olması)

e)Menenjit(beyin zarının iltihabı)

f)septik artrit(eklem iltihabı)

g)osteomyelit(kemik iliği iltihabı)

h)bakteriye bağlı lenfadenitler

ı)abse;cilt dokusu,üst solunum yolları,iç organlar

Bu enfeksiyonların(a,b,c,d,e,f,g,h,ı) bakteriye bağlı olanlarında akut (erken)dönemde crp yükselir Viral enfeksiyonlarda da bazen crp yükselir,ancak çok yüksek düzeylerde olmaz

2-Enflamatuar barsak hastalıkları(crohn,ülseratif kolit)

3- Kollejen doku hastalıkları,romatizmal hastalıklarda atak durumlarında, ya da hastalığın başlangıcında veya şikayetler alevlendiğindeBu hastalıklar JRA(juvenil romatoid artrit), FMF(Ailevi akdeniz ateşi),ARA(Akut romatizmal ateş),HSP (Henoch schönlein purpurası) vb kollejen doku hastalığı veya romatizmal hastalıklar olabilir

4 Çocuklarda shunt operasyonları(hidrosefali için) sonrası ilk 5 gün crp yükselmeye başlar,5-10 gün arası sabit kalır,10 günden sonra azalmaya başlayarak normale gelir

Crp ile birlikte sedimantasyonda da yükselme olabilir(herzaman olmasa da), ancak sedimantasyon(eritrositlerin çökme hızı) daha geç yükselip daha geç düşer

Yine CRP ile birlikte genellikle lökosit değeri yükselir(lökositoz) Ancak bazı bakteriyel enfeksiyonlarda lökositler düşebilir veya normal de olabilirLökosit çeşitlerinden nötrofiller(granülosit) genellikle crp ile beraber yaşa göre artış gösterirler Ancak bazı enfeksiyonlarda lökosit azalışı ile beraber nötrofiller(granülositler) de azalabilir

CRP nin en çok yükseldiği durum akut bakteriyel enfeksiyonlardır Kronik hastalıklardan romatizmal hastalıklar veya kollejen doku hastalıkların başlangıcında veya alevlenme dönemlerinde yükselir

UzmDr Faruk AKÇAY

Sedimantasyon Nedir – çocuklarda sedimantasyon düşüklüğü – sedimantasyonu azaltan nedenler – sedimantasyonu artıran nedenler

Sedimantasyon sıklıkla eritrosit sedimantasyon hızı olarak da isimlendirilmektedir Sedimantasyon;bir tüp içerisinde pıhtılaşması önlenmiş kandaki eritrositlerin belli bir zaman içerisinde çökme hızı olarak değerlendirilebilinirPratikte sedimantasyon hızı belirtildiğinde(örneğin sedimantasyon 90; sedimantasyon 90 mm/saat) bu değer 1 saatte eritrositlerin tüp içerindeki çökme hızının mm olarak değeridir Sedim ya da sedimantasyon hızı ESR(=ESH) olarak kısaltılır

Eritrosit çökme hızını en çok etkileyen etmenler fibrinojen, alfa-2 makroglobulin ve immunglobulinler gibi büyük asimetrik plazma proteinlerinin yoğunluklarıdır Yüksek moleküler ağırlığı ve iğne biçimindeki yapısıyla en güçlü eritrosit aggregatörü olan fibrinojen, hemostazda major rol oynayan ve aynı zamanda doku onarımı ve iyileşmesinde de rolü olan bir plazma proteinidir

ESHna etkileri oransal olarak fibrinojenin %55, alfa-2 makroglobulinin %27, immunglobulinlerin %11 ve albuminin %7dir

Sedimantasyon normal değerleri
· 7 günden küçük bebekler için 7mm/saat altında olması,

· 7 gün-50 yaş arası erkeklerde 15 mm/ saat altında olması ,7 gün-50 yaş kadınlarda 20 mm/ saat altında olması ,

· 50 yaş üzeri erkeklerde 20 mm/ saat altında ,kadınlarda 25 mm/saat altında olması normal değerlerdir

ESR(=ESH) şu durumlarda yararlıdır;

-Gizli hastalıkların saptanmasında Örneğin check up (çekap) tarama çalışmaları ile sedimantasyon yüksekliği varsa bunu yapabilecek nedenler araştırılır

-Bazı hastalıkların takibinde (Örneğin tuberküloz,akut romatizmal ateş hastalıklarında)

-Bir teşhisi veya ayırıcı tanıyı kesinleştirmede Örneğin akut apandisitin erken dönemine karşın akut pelvik enflamatuvar hastalık Akut seyreden gut�a karşı gizli seyreden gut hastalığı ayrımında

ESR(=ESH) �nin arttığı durumlar

-Enfeksiyonlar

-Anemi

-Hiperkolesterolemi

-Azotemi ile birlikte giden böbrek patolojileri

-Kronik böbrek yetmezliği

-Malignensisler(lösemi,lenfoma,myeloma başta olmak üzere)

-Enflamatuvar barsak hastalıkları(crohn,ülseratif kolit)

-Kollejen doku hastalıkları(FMF,HSP,ARA,JRA,SLE,Kawasaki hastalığı vb)

-Amiloidoz

-Otoimmün hastalıklar(çölyak hastalığı,hashimato tiroiditi,tip 1 diyabet,SLE,otoimmün hemolitik anemi,otoimmün trombositopeni,otoimmün hepatit vb)

-Hipotiroidi

-Diyabet ve nefropati

-Yanık

ESH�yi azaltan nedenler;

-Eritrosit anomalileri

-Orak hücreli anemi

-Herediter sferositoz

-Anizositoz,mikrositoz

-Yüksek lökosit sayısı

-Aşırı antikoagülasyon

-Polisitemi

-Hipofibrinojenemi(DIC,Masif hepatik nekroz)

-Karciğer yetmezliği

-Konjestif kalp yetmezliği

-Kaşeksi ve anoreksi

-İlaçlar(kinin,salisatlar,yüksek doz steroidler

-Teknik nedenler(Düşük oda sıcaklığı,kan örneğinin pıhtılaşması-test 2 saat içinde yapılmazsa)

Sedimantasyon hızındaki artış hastalığın şiddetiyle doğru orantılıdır Hastalığın iyileşme evresinde ateşin düşmesiyle birlikte ESH de normale döner, Bazı durumlarda ise, hastalık iyileştiği halde ESH(eritrosit sedimantasyon hızı) haftalarca yüksek kalabilir

Çocuk yaş grubunda belirgin ESH yüksekliği(100 mm/ saat üzeri) nedenleri ciddi hastalıkların bulgusu olabilir

Hastada özellikle belirgin ESH yüksekliği varsa belirli tetkikler yapılabilinir Bunlar;

- kansayımı,periferik yayma, ASO(özellikle 2 yaş üzerinde),crp,

-glikoz,üre,kreatinin

-ALT,AST,Total protein,albumin,fibrinojen

-RF,ANA

-Tam idrar tetkiki,idrar kültürü

-Akciğer grafisi ,Abdomen USG

Tabiki bu tetkiklerin bazılarının yapılıp yapılmama kararı hastanın klinik şikayet ve fizik muayene bulgularına göre belirlenir

Belirgin Sedimantasyon(ESH) yüksekliği yapan hastalık grupları

1-Alt solunum yolu enfeksiyonları ilk sırayı alır(% 50 ye yakın)(ıÜüBu hastaların çoğunda ampiyem, akciğer absesi, pnömatosel oluşumu gibi komplikasyonlar mevcuttur)Tuberküloz Türkiyede sedimantasyon yüksekliği yapan alt solunum yolu enfeksiyonlarında unutulmamalıdır

2-Romatolojik hastalıklar(JRA,ARA,FMF,KAWASAKİ sendromu,SLE) ikinci sırayı alır

3-Malinite(lösemiler ilk sırada olmak üzere metaztaz yapmış solid tümörler)

4-Nefrolojik hastalıklar(nefrotik sendrom,akut glomerulonefrit)

Belirgin ESH artışına neden olan hastalıkların ayırıcı tanısında; fizik muayene ve basit laboratuvar tetkikleri ile enfeksiyon ve nefrolojik hastalıklar çoğunlukla saptanabilmektedir Ayırıcı tanı açısından özellikle romatolojik ve malin hastalıklar sorun oluşturabilmektedir Hasta grupları birbirleriyle kıyaslandığında, belirgin ESH yüksekliği ile birlikte yüksek ateş, PNL sayısı , çomak sayısı ve yüksek CRP değeri daha çok enfeksiyon hastalıkları ve romatolojik hastalıklarla ilişkili saptanmıştır Anemi ve trombositopeni varlığında ise ayırıcı tanıda öncelikli olarak hematolojik malinitelerin düşünülmesi sonucuna varılabilir Romatolojik hasta grubunda yaş ortalaması diğer guruplar ile kıyaslandığında belirgin olarak yüksek saptanmış olması ayırıcı tanısı açısından yönlendirici olabilir

Sedimantasyon bazı durumlarda (enfeksiyon hastalıkları ve romatolojik hastalıklar) crp artışına eşlik edebilirAncak crp daha erken yükselip daha erken düşer,sedimantasyon ise genellikle daha geç yükselip daha geç düşer

UzmDr Faruk AKÇAY

bebeklerde göz yaşarması – bebeklerde göz yaşarması tedavisi – bebeklerde göz yaşı akmaması

Gözyaşı vücudun salgıladığı basit bir sıvı değildir Bebeğinizin göz yaşarması fazla oluyorsa dikkate alınmalıdır

Her hareketini ve vücudundaki her değişimi dikkatle incelediğiniz bebeğinizin gözleri sürekli sulanıyorsa bu pek çok rahatsızlığın işareti olabilir Op Dr Mustafa Temel, bebeklerde göz yaşarmasının nedenlerini ve dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyor

Gözyaşı basit bir sıvı, su değildir Genel olarak üç tabakadan oluşur ve içerisinde gözü koruyan birçok madde bulunur Uyanık olduğumuz sürece gözyaşı üretimi devam eder Çünkü gözyaşı kornea tabakamız için hayati derecede önemlidir

Gözyaşı akmaması ne gibi sağlık sorunlarına neden olur?

Gözyaşı sistemi ile ilgili olarak pek çok hastalık mevcuttur Bunlardan birisi de bebeklerde alt gözyaşı kanalının kapalı olmasıdır Bu hastalıkta bu kanalın buruna açıldığı ucundaki kapakçığın doğumda açılmaması söz konusudur Kanaldan buruna geçemeyen gözyaşı önce gözyaşı kesesinde birikir, sonra da göz kapaklarından dışarıya akarak sulanmaya yol açar Ayrıca, bir süre sonra da özellikle gözyaşı kesesi enfekte olarak çapaklanma ortaya çıkar Hatta bazen bu enfeksiyon o kadar güçlü olabilir ki göz çevresine, başa ve hatta vücuda bile yayılabilir

Bebeklerde Göz Yaşarması Nasıl tedavi edilebilir

Alt gözyaşı kanalı ucunu örten kapakçık aslında çok ince ve narindir Doğumda kapalı olsa da bazen birkaç hafta veya ay içinde kendiliğinden açılabilir Ancak birçok bebekte tedavi ihtiyacı oluşabilir Tedavide tıkanıklık için genellikle masaj yapılır Gözyaşı kesesi üzerine günde en az üç kez 5-10 kez uygun şekilde basarak yapılacak masaj hastaların büyük çoğunluğunda sorunu çözmeye yeterlidir Eğer etkili masaja rağmen açılmıyorsa sondalama dediğimiz bir işlemi yapmak gerekir Bu işlemde cerrahi bıçak, lazer gibi aletler kullanılmaz Özel, ince sondalarla kapakçık kolayca açılır Pek çok vakada kolayca ve bir kerede açılır Tabii söz konusu olan bebek olduğu için işlemi yapabilmek için narkoz gerekir Ancak bu narkoz yüzeysel ve kısa sürelidir Ayrıca, narkoz için işlem öncesi 4-6 saat ve işlem sonrası 2-3 saat açlık gerekir

Göz Yaşarmasında İlaç kullanımı ne zaman gereklidir

Masaj ve sondalama dışında bazen antibiyotikli damla ve seyrek olarak da sistemik antibiyotik gerekir Bu tedaviler enfeksiyon oluştuğunda gereklidir Enfeksiyon geçince antibiyotik tedavisi kesilir

Göz yaşarmasının diğer etkenleri

Ayrıca, çocuklarda göz yaşarmasının gözyaşı kanalı sorunları dışında başka çok önemli nedenleri de olabilir Bunlar arasında gözyaşı drenaj sistemindeki başka çeşit tıkanıklıklar, konjenital glokom (doğuştan göz tansiyonu yüksekliği), kapak kenarlarıyla ilgili olabilecek çeşitli sorunlar, yabancı cisim, bazı kornea hastalıkları, konjonktivit, �gibi göz hastalıkları sayılabilir Dolayısıyla, göz sulanması şikayetini küçümsememek, aksine çok ciddiye almak gerekmektedir